<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel><title>یادداشت‌ها on نوشتن در مرزها | آرش حسینی</title><link>/notes/</link><description>Recent content in یادداشت‌ها on نوشتن در مرزها | آرش حسینی</description><generator>Hugo</generator><language>fa-IR</language><lastBuildDate>Sun, 04 Oct 2026 00:00:00 +0000</lastBuildDate><atom:link href="/notes/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/><item><title>نگاهی به مدل‌های ذهنی متفاوت ما از مفاهیم ساده در Git</title><link>/notes/git-mental-models/</link><pubDate>Sun, 04 Oct 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/git-mental-models/</guid><description>&lt;p&gt;در روزهای گذشته پرسش نامه ای بر بستر وب منتشر کردم و از دوستان خواستم که به 3 سوال در موضوع Git پاسخ دهند. هدف این پرسش نامه ارزیابی توان و تخصص افراد در موضوع بحث نبود، هدف هستی شناسی افراد در ارتباط با کار روزانه ای بود که انجام می دادند. این که در لحظاتی از کار با ابزار دقیقا چه مفهومی در ذهن آنها ایجاد شده است . نوشته پیوست تحلیلی است بر روی پاسخ های ارائه شده&lt;/p&gt;</description></item><item><title>خوانایی کد در عصر هوش مصنوعی</title><link>/notes/code-readability-in-the-age-of-ai/</link><pubDate>Wed, 26 Aug 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/code-readability-in-the-age-of-ai/</guid><description>&lt;p&gt;در طی سالیان گذشته، بخش مهمی از مهندسی نرم‌افزار حول قابل‌فهم بودن، بر اساس محدودیت‌های انسانی ما، پایه‌گذاری شده است که بخش عمده آن شناختی است. ما با تقلیل مفاهیم و انتقال آن‌ها به لایه‌های مختلف، سعی در کنترل محیط داشته‌ایم.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;خوانایی کد به ما کمک می‌کرد که طی زمان طولانی‌تری، توسعه سیستم توسط افراد متفاوتی قابل انجام باشد. بسیاری از معماری‌ها هم بر پایه محدودیت‌های انسان در مواجهه با تغییرات شکل گرفته‌اند. ما در زمانی قرار داریم که AI مشغول به تولید کد برای ماست و رفته‌رفته نیاز به خوانایی کد کمتر می‌شود و سرعت تغییر کد پیشنهادی هم بیشتر می‌گردد.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>از دیدنِ صورت تا دربرگرفتنِ مفهوم، وقتی هوش مصنوعی می‌گوید "می‌فهمم"</title><link>/notes/ai-understanding-eidos-concept/</link><pubDate>Sun, 23 Aug 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/ai-understanding-eidos-concept/</guid><description>&lt;p&gt;اگر یک ماشین بتواند درباره &amp;ldquo;عدالت&amp;rdquo; هزاران صفحه بنویسد، آیا واقعاً می‌داند عدالت چیست؟ این سؤال، برخلاف ظاهر امروزی‌اش، مسئله تازه‌ای نیست. شاید برای فهمیدن آن باید به گذشته برگردیم. افلاطون از واژه یونانی eidos (εἶδος) استفاده می‌کرد؛ واژه‌ای مرتبط با &amp;ldquo;دیدن&amp;rdquo;. اما eidos صرفاً ظاهر یک چیز نبود. مسئله این بود:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;چه چیزی باعث می‌شود چیزهای متفاوت را تحت یک عنوان واحد بشناسیم؟ چهره، موسیقی، منظره و رفتارهای متفاوتی را «زیبا» می‌نامیم. اما سؤال افلاطونی این است: &amp;ldquo;زیبایی چیست که این چیزهای متفاوت را زیبا می‌کند؟&amp;rdquo;&lt;/p&gt;</description></item><item><title>چهار نیروی تفکر بازنمایی</title><link>/notes/four-forces-of-representational-thinking/</link><pubDate>Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/four-forces-of-representational-thinking/</guid><description>&lt;p&gt;&amp;ldquo;تنها آنچه شبیه است، با یکدیگر تفاوت دارد.&amp;rdquo; و &amp;ldquo;تنها تفاوت‌ها هستند که شبیه یکدیگرند.&amp;rdquo;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;دلوز در کتاب تفاوت و تکرار از چهار رکنی پرده بر می‌دارد که آنها را &amp;ldquo;رژیم بازنمایی&amp;rdquo; می‌نامد و به شدت مورد انتقاد قرار می‌دهد دلوز معتقد است که از زمان افلاطون تا بخش بزرگی از فلسفه مدرن، تفکر بر پایه بازنمایی بنا شده است؛ یعنی ما جهان را نه از خلال «تفاوت»، بلکه از خلال شباهت و همانندی می‌فهمیم.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>معرفی کتاب Science and Sanity (علم و سلامت روان)</title><link>/notes/science-and-sanity-book-introduction/</link><pubDate>Sat, 18 Jul 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/science-and-sanity-book-introduction/</guid><description>&lt;p&gt;کتاب &amp;ldquo;Science and Sanity&amp;rdquo; اثر آلفرد کورزیبسکی، فیلسوف لهستانی-آمریکایی، یکی از آثار کلاسیک و تأثیرگذار در حوزه زبان، ادراک و سلامت روان است. این کتاب حاصل بیش از ده سال تلاش نویسنده برای تدوین آن چیزی است که خود &amp;ldquo;علم انسان&amp;rdquo; (Science of Man) می‌نامد.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;کورزیبسکی در این اثر، نقدی بنیادین بر نظام‌های ارسطویی وارد می‌کند؛ نظام‌هایی که به باور او ریشه‌ای عمیق در شیوه اندیشیدن و زبان ما دارند. او استدلال می‌کند که برای دستیابی به سلامت روان و تفکری دقیق‌تر، باید از برخی الگوهای سنتی فاصله گرفت و به شیوه‌ای نو در مشاهده، زبان و استدلال روی آورد.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>فیلسوفان در آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی</title><link>/notes/philosophers-in-ai-labs/</link><pubDate>Mon, 29 Jun 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/philosophers-in-ai-labs/</guid><description>&lt;p&gt;مقاله‌ای از The Economist (لینک در انتهای این پست) به آماری جالب اشاره می‌کند: افزایش تقاضا برای استخدام فارغ‌التحصیلان فلسفه در شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;در نگاه اول شاید این موضوع عجیب به نظر برسد، اما با کمی تأمل روشن می‌شود که بسیاری از چالش‌های امروز هوش مصنوعی، همان پرسش‌هایی هستند که فیلسوفان قرن‌ها درباره آن‌ها اندیشیده‌اند؛ از معنا و حقیقت گرفته تا استدلال، اخلاق و شیوه صحیح گفت‌وگو.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;بسیاری از مدل‌های هوش مصنوعی تمایل دارند بیش از اندازه با کاربر موافقت کنند، با اطمینان پاسخ‌های نادرست بدهند یا در دام ابهام‌های زبانی گرفتار شوند. به همین دلیل، شرکت‌های پیشرو از فیلسوفان برای طراحی قواعد، چارچوب‌های اخلاقی و روش‌های استدلال مدل‌ها استفاده می‌کنند.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>تفکر از مواجهه آغاز می‌شود</title><link>/notes/thinking-begins-with-encounter/</link><pubDate>Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/thinking-begins-with-encounter/</guid><description>&lt;p&gt;پیرو بحث‌هایی که در ذیل مقالات معماری شکل گرفت، تصمیم گرفتم این پست را منتشر کنم.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;در اینجا از جمله‌ای از ژیل دلوز استفاده می‌کنم:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;«تفکر در اصل تجاوز، خشونت و دشمن است، و هیچ چیز فلسفه را پیش‌فرض نمی‌گیرد.»&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;اجازه دهید کمی این جمله را باز کنیم. در سنت کلاسیک، فرض بر این است که انسان ذاتاً موجودی عاقل است؛ تفکر یک توانایی طبیعی ذهن است و اگر شرایط مهیا باشد، ذهن می‌تواند حقیقت را به‌درستی کشف کند.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>اقسام تعریف</title><link>/notes/kinds-of-definition/</link><pubDate>Mon, 05 Jan 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/kinds-of-definition/</guid><description>&lt;p&gt;در جامعه نرم افزاری تعریف هایی که ارائه می گردد اکثرا بر پایه مصداق است و مصداق ها در مرزهای فنی و راه کارها بیان می شود که این خود باعث کج فهمی در بسیاری از تعاریف شده است . ما به صورت کلی اقسام تعریف داریم . مورد اول تعریف لغوی است که شما می توانید در کتاب های لغت نامه به آنها برسید در این مدل معنای لغوی یک مفهوم از طریق مترادف ها یا سبک شکل گیری لغات بیان می گردد .&lt;/p&gt;</description></item><item><title>از کجا بفهمیم که درست فهمیده‌ایم؟</title><link>/notes/how-do-we-know-we-understood/</link><pubDate>Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/how-do-we-know-we-understood/</guid><description>&lt;p&gt;از کجا بفهمیم که موردی را درست متوجه شده ایم، درست یا نادرست را چه کسی تعیین می کند ؟ آیا فهمیدن هم مانند فکر کردن نیاز به چارچوب خاصی دارد ؟ چه گارانتی وجود دارد شما همان برداشت من را از یک موضوع داشته باشید ؟ آیا تلاش برای انتقال معنا و فهم جزئی از وطایف ما هست ؟ مغز ما در طول زمان چه فرآیندی را طی می کند که احساس می کنیم مسائل مرتبط با حرفه خود را بهتر می فهمیم ؟ آیا این توانمندی قابل انتقال به غیر هست ؟ آیا می توان طول این فرآیند را کاهش داد ؟ ادعا، قضاوت، مفروض، شواهد، منابع، علیت، منطق، استدلال ابزارهای انسانی هستند که روح آن در ابزارهای فیزیکی و ترسیمی ما تجلی پیدا می کند. آیا این ابزارها قابلیت ارتقا و رشد دارند ؟ قطعا این قابلیت وجود دارد، پس مشکل کجاست ؟ مشکل این است که ما بیشتر درگیر انعکاس ها هستیم و بدون نگاه به مسیر به نتیجه می اندیشیم .&lt;/p&gt;</description></item><item><title>چرا با کپی usecase ها و استراتژی های توسعه سیستم دیگران موافق نیستم</title><link>/notes/why-not-copy-others-use-cases/</link><pubDate>Sun, 21 Dec 2025 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/why-not-copy-others-use-cases/</guid><description>&lt;p&gt;هر آنچه که بر مبنای تفکر ایجاد می گردد دارای موئلفه هایی است . فردی که یک Artifact تولید می نماید باید بتواند مبنای فکری تولید آن را تجزیه کرده و موئلفه های آن را بر اساس معیارهای کیفی بررسی نماید . حال این موئلفه ها را از کجا پیدا کنیم ؟ همانطوری که همواره اشاره کرده ام شغل ما در مجموعه ای از مدل های فکری احاطه شده است . پس اگر در این میان جستجو کنیم تفکر انتقادی موئلفه های خوبی برای این معیارها ذکر کرده است . مواردی همچون :&lt;/p&gt;</description></item><item><title>وقتی تیم کار می‌کند، اما تصمیم‌ها جلو نمی‌رود !</title><link>/notes/when-the-team-works-but-decisions-stall/</link><pubDate>Wed, 17 Dec 2025 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/when-the-team-works-but-decisions-stall/</guid><description>&lt;p&gt;به‌عنوان ناظر یک پروژه که سه ماه از شروع آن گذشته بود، شاهد فعالیت‌های مستمر پیمانکار بودم:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;جلسات منظم&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;خروجی‌های پی‌درپی در Figma (با تمرکز بر زاویه دید عینی !)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;بحث‌های مفصل با بهره‌بردار&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;اصلاح و بازبینی‌های مداوم&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;اما از بیرون که نگاه می‌کردم:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;تصمیم‌های اصلی هنوز گرفته نشده بودند&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;دامنه مسئله برای پیمانکار شفاف نبود&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;هر نسخه جدید، سؤال‌های جدیدی تولید می‌کرد&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;پیمانکار مرتب تأکید می‌کرد که &amp;ldquo;هر artifact ای که لازم باشد تولید می‌کنیم.&amp;rdquo; ولی مشگل در این خواسته نبود . &amp;ldquo;مسئله تلاش برای فهم سیستم آن‌طور که باید باشد است !&amp;rdquo; ، ولی پیمانکار سیستم آن‌طور که فکر می‌کرد هست، دیده بود.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>نام‌گذاری، تجربه و ابهام معنا</title><link>/notes/naming-experience-and-ambiguity/</link><pubDate>Sun, 07 Dec 2025 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/naming-experience-and-ambiguity/</guid><description>&lt;p&gt;مسیری که از آن به نام گذاری چیزها می پردازیم از فرآیندهایی که از طریق آنها به تفکر، شناسایی و دسته بندی و در مجموع به درک می رسیم، جدایی ناپذیرند. دلایل اصلی عدم استقلال معنای واژه ها در پیوندی مستحکم با تجربه انسان است . دسته بندی های زبانی بسیارمنعطف با دسته‌ بندی‌های تجربه ما هستند. زبان این امکان را به ما می‌دهد تا به هر تجربه ممکن، معنایی تازه بدهیم و مرزهای آنچه را که قابل بیان است به طور پیوسته گسترش دهیم. در زبان نظم و تغییر دو نیرو هستندکه به یکدیگر وابسته اند . ویژگی عدم قطعیت در کلمات به آنها اجازه می دهد که در هر موقعیت، معنایی مناسب به خود بگیرند. پتانسیل ساختاری زبان به همراه عدم قطعیت موجب &amp;ldquo;مبهم&amp;rdquo; بودن علائم می گردد. این حالت ناشی از فاصله میان ساختار گسسته زبان و ماهیت پیوسته تجربه انسانی است . حال سوال این است که در میانه حفره های این تجربه پیوسته و عدم حضور ساختارهای زبانی از پیش تعریف شده در آنها، چگونه با ابهام کنار بیاییم ؟ از طرفی این ابهام در معنا ناشی از این واقعیت است که خود معنا پدیده ای پیچیده است که ابعاد مختلفی دارد و به سختی می توان آن را به یک موئلفه واحد تقلیل داد . با در نظر گرفتن تفاوت هایی که در علوم مختلف برسر نوع نگاه به معناشناسی وجود دارد می توان سه رویکرد اساسی در تعریف معنا را مشخص کرد :&lt;/p&gt;</description></item><item><title>فراگیری یا یادگیری</title><link>/notes/acquisition-versus-learning/</link><pubDate>Mon, 03 Nov 2025 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/acquisition-versus-learning/</guid><description>&lt;p&gt;همه ما در دوران کودکی زبان را از طریق &amp;ldquo;فراگیری&amp;rdquo; می آموزیم، هیچ مادری به فرزندش زبان را از طریق قواعد دستور زبان یاد نمی دهد . بالعکس در هنگامی که قصد یادگیری یک زبان دوم را داریم مسیر ما &amp;ldquo;یادگیری&amp;rdquo; است . اینکه بدنبال این هستیم که فرزندمان در مدرسه خوب درس بخواند خیلی از اوقات بخاطر فضای &amp;ldquo;فراگیری&amp;rdquo; است که در آن قرار می گیرد. مهندسی که در دانشگاه برتر درس خوانده احتمال اینکه در موقعیت &amp;ldquo;فراگیری&amp;rdquo; با استخدام در یک شرکت پیش رو قرار بگیرد بیشتر است . ولی اکثریت جامعه از این شرایط بی بهره هستند. خیلی از اوقات افراد به شما می گویند که در مسیر یادگیری برنامه نویسی خودت تلاش کن و جلو برو . این شرایط برای همگی یکسان نیست و لزوما جواب نمی دهد. از طرفی بسیاری از افراد باهوشی که شرایط فراگیری برای آنها مهیا بوده لزوما افراد مناسبی برای آموزش به شما نیستند. مسیر یادگیری متفاوت است، کافی است برخی از کلاس های اساتید استنفورد را نگاه کنید خواهید دید که مسیر یادگیری خیلی از مسائلی که شاید برای شما ساده بنظر می رسد بسیار متفاوت است . اگر بخواهیم از دوگانه عدم تجربه و امکان استخدام بیرون بیائیم . باید چرخه های یادگیری اصولی تدوین گردد تا امکان کار و درآمد برای قشر بیشتری از جامعه مهیا گردد . به نوعی می توان گفت که بسیاری از مشکلات ما به عنوان قشر میانه از نظر هوشی، ریشه در آموزش و یادگیری دارد و خودخوانی لزوما ما را به سرمنزل مقصود نخواهد رساند. برای تست این مطلب سعی کنید زبان مادری خود را به کسی که زبان مادری متفاوتی دارد آموزش دهید .&lt;/p&gt;</description></item></channel></rss>