<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel><title>خانه on نوشتن در مرزها | آرش حسینی</title><link>/</link><description>Recent content in خانه on نوشتن در مرزها | آرش حسینی</description><generator>Hugo</generator><language>fa-IR</language><lastBuildDate>Sat, 31 Oct 2026 00:00:00 +0000</lastBuildDate><atom:link href="/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/><item><title>آیا ما در حال مدل‌کردن پدیده هستیم یا در حال پیدا کردن پدیده‌ای هستیم که با مدل از پیش انتخاب‌شده ما سازگار باشد؟</title><link>/writings/modeling-the-phenomenon-or-finding-one-that-fits/</link><pubDate>Sat, 31 Oct 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/modeling-the-phenomenon-or-finding-one-that-fits/</guid><description>&lt;p&gt;میان تصادفی بودن در یک جهان آماری شناخته شده و تصادفی بودن در جهانی که آن را نمی شناسیم تفاوت های زیادی وجود دارد. یک عادت فکری در مهندسی و علوم داده وجود دارد که وقتی با پدیده ای نامطمئن و غیر قابل پیش بینی مواجه می شویم، سریعا آن را در قالب یک مدل ریاضی آشنا قرار می دهیم و سپس تصور می کنیم که مسئله را فهمیده ایم. برای فهم بهتر اجازه دهید از یک مثال شروع کنیم . فرض کنید زمان پاسخ یک سرویس نرم افزاری را در هزار درخواست اندازه گیری نمائیم. اگر داده ها تقریبا از توزیع نرمال پیروی کنند، بیشتر درخواست ها نزدیک به زمان میانگین پاسخ ها هستند و تعداد کمتری سریع تر و کند تر از زمان میانگین هستند و در نهایت مقادیر بسیار دور از میانگین به تدریج نادرتر می شوند . این مدل به ما اجازه می‌دهد با دانستن میانگین و انحراف معیار، درباره رفتار احتمالی سیستم استدلال کنیم.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>وقتی محیط کار به ما می‌گوید چه کسی هستیم</title><link>/writings/when-the-workplace-tells-us-who-we-are/</link><pubDate>Tue, 20 Oct 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/when-the-workplace-tells-us-who-we-are/</guid><description>&lt;p&gt;در نوشته قبلی، درباره اضطرابی نوشتم که با ورود هوش مصنوعی به جهان مهندسی نرم‌افزار پدید آمده است؛ اضطرابی که شاید فقط به آینده شغلی و احتمال ازدست‌دادن کار مربوط نباشد، بلکه به تصویری که از خودمان به‌عنوان یک فرد حرفه‌ای داریم نیز ارتباط پیدا کند.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;اما پیش از آنکه هوش مصنوعی معیار‌های حرفه‌ای ما را تغییر دهد، پرسش دیگری وجود دارد: این معیار‌ها چگونه شکل گرفته‌اند؟ آیا تصویری که از یک شغل داریم، با کاری که فرد در محیط واقعی انجام می‌دهد یکسان است؟ و آیا ممکن است در طول سال‌ها، محیط کار به‌تدریج تعریف ما از مهارت، موفقیت و هویت حرفه‌ای را تغییر دهد؟ برای بررسی این پرسش‌ها، دو مثال را در نظر بگیریم.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>اضطراب جاری در جهان مهندسی نرم‌افزار، خوانشی با هایدگر</title><link>/writings/anxiety-in-software-engineering-through-heidegger/</link><pubDate>Sat, 17 Oct 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/anxiety-in-software-engineering-through-heidegger/</guid><description>&lt;p&gt;این روزها اشخاصی که در دنیای مهندسی نرم افزار مشغول به کار بودند درگیر نوعی از اضطراب هستند، قدیمی تر ها اضطراب بیشتر و تازه واردان ابهامی از ادامه مسیر را تجربه می کنند. در این مقاله سعی دارم بحث &amp;quot; اضطراب&amp;quot; را از دریچه نگاه هایدگر نگاه کنم و توضیح اینکه در این مقاله بررسی های ما بالینی نخواهد بود و فقط از یک لنز فلسفی برای نگاه به این جهان استفاده خواهم کرد و قضاوت را بر عهده خوانندگان قرار می دهم.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>نگاهی به مدل‌های ذهنی متفاوت ما از مفاهیم ساده در Git</title><link>/notes/git-mental-models/</link><pubDate>Sun, 04 Oct 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/git-mental-models/</guid><description>&lt;p&gt;در روزهای گذشته پرسش نامه ای بر بستر وب منتشر کردم و از دوستان خواستم که به 3 سوال در موضوع Git پاسخ دهند. هدف این پرسش نامه ارزیابی توان و تخصص افراد در موضوع بحث نبود، هدف هستی شناسی افراد در ارتباط با کار روزانه ای بود که انجام می دادند. این که در لحظاتی از کار با ابزار دقیقا چه مفهومی در ذهن آنها ایجاد شده است . نوشته پیوست تحلیلی است بر روی پاسخ های ارائه شده&lt;/p&gt;</description></item><item><title>نقدی بر پافشاری بر روش‌های توسعه</title><link>/writings/critique-of-insisting-on-development-methods/</link><pubDate>Sat, 26 Sep 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/critique-of-insisting-on-development-methods/</guid><description>&lt;h3 id="روششناسی"&gt;روش‌شناسی:&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;وقتی به روند توسعه از گذشته تا به امروز می‌نگریم، با روش‌های علمی متفاوتی مواجه می‌شویم که در دوران طلایی خود، استفاده انبوهی از متخصصین و صاحب‌نظران بر آن‌ها پافشاری داشته و در جهت رشدشان کوشش و تلاش بسیاری کرده‌اند؛ ولی گذر زمان با این روش‌ها خیلی مهربان نبوده است. این روش‌ها هم مانند آدم‌هایی که از دنیا رفته‌اند، خیلی زود فراموش شده و جای خود را به چیزی دیگر داده‌اند.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>قدم زدن در مرزها</title><link>/writings/walking-the-boundaries/</link><pubDate>Sun, 20 Sep 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/walking-the-boundaries/</guid><description>&lt;p&gt;ما در یک لحظه با یک واقعیت مواجهیم و برای فهم یا ارزیابی آن، معمولاً یک چارچوب، یک مفهوم یا مجموعه‌ای از ویژگی‌ها در اختیار داریم. اما آیا تمام چیزی که در مواجهه با آن واقعیت حاضر است، در همین چارچوب قابل صورت‌بندی است؟ (به نظر می‌رسد جواب منفی باشد.)&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;و زمانی این موضوع جالب‌تر می‌شود که وقتی با چیزی مواجه می‌شویم که کاملاً با چارچوب قبلی ما جور درنمی‌آید، الزاماً نمی‌گوییم: &amp;ldquo;پس این دیگر همان چیز نیست.&amp;rdquo; ممکن است بگوییم:&lt;/p&gt;</description></item><item><title>آنچه می‌بینیم، لزوماً آن چیزی نیست که مهم است</title><link>/writings/what-we-see-is-not-necessarily-what-matters/</link><pubDate>Fri, 11 Sep 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/what-we-see-is-not-necessarily-what-matters/</guid><description>&lt;p&gt;وارد یک پروژه جدید می‌شویم و بنا به عادت همیشگی قصد داریم بخش‌های مهم‌تر را زودتر تشخیص دهیم، شاید در قامت کسی باشیم که قرار است طرحی بر پروژه‌ای بنویسد و یا برای کارفرمایی برآوردی زمانی و ریالی ارائه کند. شاید هم پیمانکاری هستیم که قرار است در مناقصه‌ای شرکت کنیم. وقتی پای نرم‌افزار به میان می‌آید همواره سختی در پس آن می‌بینیم. آیا کارفرمای ما به اندازه کافی بر آنچه که می‌خواهد واقف است؟ آیا بخش‌های مهم در اسناد موجود به میزان کافی بزرگنمایی شده است؟ اگر بخواهم در زمانی کوتاه کنترلی اجمالی بر روی نیازهای اعلام شده و نشده داشته باشم از کجا باید شروع کنم؟&lt;/p&gt;</description></item><item><title>منی که در پشت واژه‌هایم می‌بینی!</title><link>/writings/the-self-behind-my-words/</link><pubDate>Tue, 08 Sep 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/the-self-behind-my-words/</guid><description>&lt;p&gt;&lt;strong&gt;آیا مصاحبه‌های تکنیکال واقعاً توانایی من را می‌سنجند؟&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;در مصاحبه‌های استخدامی نیروهای فنی یکی از چالش‌های پیش رو ارزیابی توان فنی افراد در مدت زمان کوتاه و با امکانات محدود است. سوال‌هایی از مدلهای نهایی، ساختارهای کشف شده برنامه نویسی، سوال‌هایی از جنس ddd که همگی در یک نقطه مشترک هستند و آن هم سوال از نتیجه است. اجازه دهید کمی از ادبیات دلوز قرض بگیرم. اینجا با چیزی تحت عنوان فعلیت یافته شده مواجه هستیم. چیزی که عینی بنظر می‌رسد، مسئله‌اش حل شده برای خودش جایگاهی پیدا کرده و به نوعی تکلیف ما انگار با آن مشخص است. مسیر این فعلیت از چیزی تحت عنوان &amp;ldquo;میدان بالقوگی&amp;rdquo; شروع می‌شود. در نزد دلوز بالقوگی غیر واقعی یا ذهنی نیست. و با سوال‌هایی مثل چه چیزی می‌تواند بشود؟ تحت چه شرایطی تغییر می‌کند؟ به چه چیزهایی حساس است؟ چه ظرفیت‌هایی دارد؟ و چگونه در یک میدان متفاوت به چیزی دیگر تبدیل می‌شود؟ مواجه است. پس چیزی که از یک معمار به عنوان بالفعل می‌بینیم شاید این باشد که اصطلاحات حوزه ddd را می‌شناسد. فلان پروژه را انجام داده و اصطلاحات تخصصی مثل الگوی ساگا را می‌داند، می‌تواند aggregate و bounded context را توضیح دهد و سابقه کاری مشخصی دارد. در سوی دیگر ما در فرد متخصص با چیز دیگری مواجه هستیم. میدان تفاوت‌ها و ظرفیت‌هایی که هنوز الزاما در یک صورت مشخص بالفعل نشده‌اند مواردی مانند:&lt;/p&gt;</description></item><item><title>گفتگویی با خودم</title><link>/writings/a-conversation-with-myself/</link><pubDate>Sat, 29 Aug 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/a-conversation-with-myself/</guid><description>&lt;p&gt;چرا یک مهندس نرم‌افزار باید درباره‌ی نحوه‌ی مواجهه، فهم و صورت‌بندی مسئله فکر کند - بخش اول؟&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="از-اتاق-بیرون-آمدم"&gt;از اتاق بیرون آمدم&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;مهندسی نرم افزار از آن رشته‌هایی هست که درگیر در میان مسائل گوناگون است برخی اوقات فکر می‌کنم نوعی فن یا شاید هنر است تا مهندسی. در چند سال اخیر که درگیر ماجراهایی مانند خواندن کتاب‌های فلسفی و زبان شناسی و ساختارگرایی و نشانه شناسی در حدی عمیق شدم (حداقل تلاشم بر این بوده!) به این نتیجه رسیدم که دنیایی در نرم افزار که برای خودم ساخته بودم بسیار کوچک بوده و در عمل در دنیایی بزرگ‌تر قرار دارم و من در آن اتاق کوچک همچون موجودی مسخ شده به در و دیوار نگاه می‌کردم. و حالا از در اتاق بیرون آمده‌ام و راهی را شروع کرده‌ام. به مانند مهاجرانی می‌مانم که نه دیگر در وطن به آنها خوش می‌گذرد و نه در مقصدی که به آنجا رفته‌اند و دچار نوعی سرگشتگی شده‌ام. در هر صورت برای ادامه این راه و تهیه رزق و روزی باید از دنیای بیرونی که در آن قرار گرفته‌ام همچنان برای آن درون که از آن خارج شده‌ام اطلاعی ببرم، نشانه‌ای ببرم اگر دنیای درونی فضایی سه بعدی بود بیرونی در بعدهای مختلف هست و به هر سمت که می‌روم این ابعاد دستخوش تغییر می‌شوند. خیلی از اوقات به دوستانی که درون آن اتاق هستم پیشنهاد می‌کنم که لختی بیرون بیایند و اینجا را ببینند که ترس وجودشان را می‌گیرد و حس می‌کنند هر آنچه دارند را از دست می‌دهند. ترسی از نوع غار افلاطونی. شاید به مانند عقابی که فرزندش را بعد از مدتی برای پرواز هول می‌دهد حس می‌کنم که از جایی افتاده‌ام ولی مشخصا انگار به زمین نمی‌رسم و اصلا شاید قرار نبوده به جایی برسم.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>خوانایی کد در عصر هوش مصنوعی</title><link>/notes/code-readability-in-the-age-of-ai/</link><pubDate>Wed, 26 Aug 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/code-readability-in-the-age-of-ai/</guid><description>&lt;p&gt;در طی سالیان گذشته، بخش مهمی از مهندسی نرم‌افزار حول قابل‌فهم بودن، بر اساس محدودیت‌های انسانی ما، پایه‌گذاری شده است که بخش عمده آن شناختی است. ما با تقلیل مفاهیم و انتقال آن‌ها به لایه‌های مختلف، سعی در کنترل محیط داشته‌ایم.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;خوانایی کد به ما کمک می‌کرد که طی زمان طولانی‌تری، توسعه سیستم توسط افراد متفاوتی قابل انجام باشد. بسیاری از معماری‌ها هم بر پایه محدودیت‌های انسان در مواجهه با تغییرات شکل گرفته‌اند. ما در زمانی قرار داریم که AI مشغول به تولید کد برای ماست و رفته‌رفته نیاز به خوانایی کد کمتر می‌شود و سرعت تغییر کد پیشنهادی هم بیشتر می‌گردد.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>از دیدنِ صورت تا دربرگرفتنِ مفهوم، وقتی هوش مصنوعی می‌گوید "می‌فهمم"</title><link>/notes/ai-understanding-eidos-concept/</link><pubDate>Sun, 23 Aug 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/ai-understanding-eidos-concept/</guid><description>&lt;p&gt;اگر یک ماشین بتواند درباره &amp;ldquo;عدالت&amp;rdquo; هزاران صفحه بنویسد، آیا واقعاً می‌داند عدالت چیست؟ این سؤال، برخلاف ظاهر امروزی‌اش، مسئله تازه‌ای نیست. شاید برای فهمیدن آن باید به گذشته برگردیم. افلاطون از واژه یونانی eidos (εἶδος) استفاده می‌کرد؛ واژه‌ای مرتبط با &amp;ldquo;دیدن&amp;rdquo;. اما eidos صرفاً ظاهر یک چیز نبود. مسئله این بود:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;چه چیزی باعث می‌شود چیزهای متفاوت را تحت یک عنوان واحد بشناسیم؟ چهره، موسیقی، منظره و رفتارهای متفاوتی را «زیبا» می‌نامیم. اما سؤال افلاطونی این است: &amp;ldquo;زیبایی چیست که این چیزهای متفاوت را زیبا می‌کند؟&amp;rdquo;&lt;/p&gt;</description></item><item><title>ساده سازی، جزء گرایی، استعاره های نابجا و نظام ارسطویی</title><link>/writings/simplification-reductionism-misplaced-metaphors-aristotelian-system/</link><pubDate>Sat, 08 Aug 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/simplification-reductionism-misplaced-metaphors-aristotelian-system/</guid><description>&lt;p&gt;ساختار واقعی جهان به گونه‌ای است که اشیا و مفاهیم در انزوا سیر نمی‌کنند و بررسی آنها در شبکه‌ای از روابط صورت می‌گیرد. در آنچه کورزیبسکی از آن به‌عنوان زبان ارسطوییِ فاعل-محمولی یاد می‌کند، گرایشی شدید به رفتار کردن با اشیا و چیزها به صورت مستقل وجود دارد و جایگاه روابط کم‌رنگ می‌شود. این ساختار، از این منظر، آشکارا ساختاری نیست که بتواند جهان واقعی را به‌خوبی بازنمایی کند؛ چون در جهان واقعی ما با مجموعه‌هایی سر و کار داریم که اعضای آنها با یکدیگر در ارتباط هستند و نگاه متافیزیکی به مسائل، شناختی بهینه برای ما ایجاد نمی‌نماید و بیشتر ما را در ابهام برده و سلامت روان ما را تضعیف می‌نماید.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>چهار نیروی تفکر بازنمایی</title><link>/notes/four-forces-of-representational-thinking/</link><pubDate>Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/four-forces-of-representational-thinking/</guid><description>&lt;p&gt;&amp;ldquo;تنها آنچه شبیه است، با یکدیگر تفاوت دارد.&amp;rdquo; و &amp;ldquo;تنها تفاوت‌ها هستند که شبیه یکدیگرند.&amp;rdquo;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;دلوز در کتاب تفاوت و تکرار از چهار رکنی پرده بر می‌دارد که آنها را &amp;ldquo;رژیم بازنمایی&amp;rdquo; می‌نامد و به شدت مورد انتقاد قرار می‌دهد دلوز معتقد است که از زمان افلاطون تا بخش بزرگی از فلسفه مدرن، تفکر بر پایه بازنمایی بنا شده است؛ یعنی ما جهان را نه از خلال «تفاوت»، بلکه از خلال شباهت و همانندی می‌فهمیم.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>آیا ما در مهندسی نرم‌افزار به دنبال واقعیت هستیم؟</title><link>/writings/are-we-looking-for-reality-in-software-engineering/</link><pubDate>Sat, 25 Jul 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/are-we-looking-for-reality-in-software-engineering/</guid><description>&lt;p&gt;ما معمولاً مهندسی نرم‌افزار را حرفه‌ای برای ساختن سیستم‌ها می‌دانیم؛ حرفه‌ای که موفقیت آن با کیفیت محصول، معماری، فناوری یا سرعت تحویل سنجیده می‌شود. در طول چند دهه گذشته نیز روش‌های متعددی برای بهتر ساختن نرم‌افزار پیشنهاد شده‌اند؛ از تحلیل جامع پیش از توسعه تا رویکردهای چابک، از طراحی شیءگرا تا معماری دامنه‌محور.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;با وجود همه این تفاوت‌ها، به نظر می‌رسد تقریباً همه این رویکردها بر پیش‌فرضی مشترک استوارند:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ما در حال ساختن مدلی از واقعیت هستیم.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>معرفی کتاب Science and Sanity (علم و سلامت روان)</title><link>/notes/science-and-sanity-book-introduction/</link><pubDate>Sat, 18 Jul 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/science-and-sanity-book-introduction/</guid><description>&lt;p&gt;کتاب &amp;ldquo;Science and Sanity&amp;rdquo; اثر آلفرد کورزیبسکی، فیلسوف لهستانی-آمریکایی، یکی از آثار کلاسیک و تأثیرگذار در حوزه زبان، ادراک و سلامت روان است. این کتاب حاصل بیش از ده سال تلاش نویسنده برای تدوین آن چیزی است که خود &amp;ldquo;علم انسان&amp;rdquo; (Science of Man) می‌نامد.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;کورزیبسکی در این اثر، نقدی بنیادین بر نظام‌های ارسطویی وارد می‌کند؛ نظام‌هایی که به باور او ریشه‌ای عمیق در شیوه اندیشیدن و زبان ما دارند. او استدلال می‌کند که برای دستیابی به سلامت روان و تفکری دقیق‌تر، باید از برخی الگوهای سنتی فاصله گرفت و به شیوه‌ای نو در مشاهده، زبان و استدلال روی آورد.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>فیلسوفان در آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی</title><link>/notes/philosophers-in-ai-labs/</link><pubDate>Mon, 29 Jun 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/philosophers-in-ai-labs/</guid><description>&lt;p&gt;مقاله‌ای از The Economist (لینک در انتهای این پست) به آماری جالب اشاره می‌کند: افزایش تقاضا برای استخدام فارغ‌التحصیلان فلسفه در شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;در نگاه اول شاید این موضوع عجیب به نظر برسد، اما با کمی تأمل روشن می‌شود که بسیاری از چالش‌های امروز هوش مصنوعی، همان پرسش‌هایی هستند که فیلسوفان قرن‌ها درباره آن‌ها اندیشیده‌اند؛ از معنا و حقیقت گرفته تا استدلال، اخلاق و شیوه صحیح گفت‌وگو.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;بسیاری از مدل‌های هوش مصنوعی تمایل دارند بیش از اندازه با کاربر موافقت کنند، با اطمینان پاسخ‌های نادرست بدهند یا در دام ابهام‌های زبانی گرفتار شوند. به همین دلیل، شرکت‌های پیشرو از فیلسوفان برای طراحی قواعد، چارچوب‌های اخلاقی و روش‌های استدلال مدل‌ها استفاده می‌کنند.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>تفکر از مواجهه آغاز می‌شود</title><link>/notes/thinking-begins-with-encounter/</link><pubDate>Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/thinking-begins-with-encounter/</guid><description>&lt;p&gt;پیرو بحث‌هایی که در ذیل مقالات معماری شکل گرفت، تصمیم گرفتم این پست را منتشر کنم.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;در اینجا از جمله‌ای از ژیل دلوز استفاده می‌کنم:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;«تفکر در اصل تجاوز، خشونت و دشمن است، و هیچ چیز فلسفه را پیش‌فرض نمی‌گیرد.»&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;اجازه دهید کمی این جمله را باز کنیم. در سنت کلاسیک، فرض بر این است که انسان ذاتاً موجودی عاقل است؛ تفکر یک توانایی طبیعی ذهن است و اگر شرایط مهیا باشد، ذهن می‌تواند حقیقت را به‌درستی کشف کند.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>وقتی زبان، مرزهای سیستم را تعیین می‌کند</title><link>/writings/architecture-beyond-code-part-5/</link><pubDate>Sun, 07 Jun 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/architecture-beyond-code-part-5/</guid><description>&lt;p&gt;چند بار در پروژه‌های نرم‌افزاری با چنین وضعیتی مواجه شده‌ایم؟&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;مفهوم جدیدی در کسب‌وکار ایجاد می‌شود و اولین واکنش ما این است که یک ویژگی جدید به موجودیت‌های فعلی اضافه کنیم؛ یک فیلد جدید، یک نوع جدید یا چند شرط جدید به منطق موجود. در نگاه اول همه چیز منطقی به نظر می‌رسد. بالاخره تصور می‌کنیم با مفهومی روبه‌رو هستیم که تفاوت چندانی با مفاهیم قبلی ندارد و می‌توان آن را در ساختارهای موجود جای داد.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>استراتژی تغییر؛ مرز، خودمختاری و مالکیت</title><link>/writings/architecture-beyond-code-part-4/</link><pubDate>Sat, 30 May 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/architecture-beyond-code-part-4/</guid><description>&lt;p&gt;یکی از پیچیده‌ترین مسائل در سازمان‌های بزرگ، نه توسعه نرم‌افزار، بلکه مدیریت تغییر است. بسیاری از سازمان‌ها در نقطه‌ای به این نتیجه می‌رسند که ساختار فعلی فناوری دیگر پاسخگوی نیازهای کسب‌وکار نیست:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;سرعت تغییر پایین آمده،&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;وابستگی بین تیم‌ها زیاد شده،&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;توسعه برخی از قابلیت‌ها پرهزینه و زمان‌بر شده،&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;و گاهی حتی خود سازمان نیز تصویر شفافی از مرز مسئولیت سامانه‌ها و تیم‌ها ندارد.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;در چنین شرایطی معمولاً صحبت از تحول دیجیتال، بازطراحی معماری، حرکت به سمت microservice، چابک‌سازی سازمان یا استفاده از مدل‌های مرجع مطرح می‌شود. اما مسئله اصلی اینجاست که ساختار فعلی سازمان‌ها معمولاً حاصل یک طراحی از پیش اندیشیده‌شده نیست؛ بلکه نتیجه سال‌ها تغییر تدریجی، محدودیت‌های عملیاتی، ساختار قدرت، روابط انسانی، فشار پروژه‌ها و حتی تصمیم‌های مقطعی مدیریتی است.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>وقتی تجربه جای دستورالعمل را می‌گیرد!</title><link>/writings/architecture-beyond-code-part-3/</link><pubDate>Sat, 16 May 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/architecture-beyond-code-part-3/</guid><description>&lt;p&gt;سال‌ها پیش مستندی درباره هنرهای رزمی تماشا می‌کردم. در بخشی از آن، رزمی‌کاری ضربه‌ای کوتاه و ظاهراً ساده وارد کرد، اما اثر آن برای بیننده کاملاً غیرعادی به نظر می‌رسید. چیزی که بیش از خود حرکت توجهم را جلب کرد این بود که به‌نظر نمی‌رسید بتوان چنین مهارتی را صرفاً با تماشای چند حرکت یا حفظ کردن چند تکنیک منتقل کرد. گویی بخش مهمی از توانایی، حاصل نوعی درک تدریجی، تجربه زیسته و اصلاح مداوم در حین عمل بود.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>وقتی انتزاع، تفاوت‌ها را پنهان می‌کند !</title><link>/writings/architecture-beyond-code-part-2/</link><pubDate>Tue, 12 May 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/architecture-beyond-code-part-2/</guid><description>&lt;p&gt;&lt;strong&gt;معماری و تکرار نسخه های موفق&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;در مقاله قبلی درباره این صحبت کردیم که چگونه معماری در سال‌های اخیر، تحت فشار نیازهای اجرایی و سرعت تحویل، به‌تدریج از ماهیت اصلی خود فاصله گرفته و در بسیاری از مواقع به نقش‌های صرفاً فنی تقلیل پیدا کرده است. معماری یا زمانی وارد پروژه می‌شود که بسیاری از تصمیم‌های اصلی قبلاً گرفته شده‌اند، یا معمار به‌دلیل محدودیت زمان و فشار تحویل، ناگزیر به تکرار نسخه‌هایی از موفقیت‌های گذشته خود می‌شود.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>معمار اپلیکیشن دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟ بازتعریف یک نقش در سازمان‌های امروزی</title><link>/writings/architecture-beyond-code-part-1/</link><pubDate>Wed, 06 May 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/writings/architecture-beyond-code-part-1/</guid><description>&lt;p&gt;وقتی برای اولین بار با عنوان «معمار نرم‌افزار» مواجه شدم، تصورم این بود که این نقش بیش از هر چیز به طراحی سیستم، انتخاب تکنولوژی و تصمیم‌های فنی سطح بالا مربوط است.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;کسی که ساختار سیستم را مشخص می‌کند، الگوها را تعریف می‌کند و مسیر پیاده‌سازی را هدایت می‌کند.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;اما تجربه چندین سال حضور در نقش‌های تحلیل و معماری، این تصویر اولیه را به‌تدریج تغییر داد.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;برداشت ما از معماری، اغلب بیش از آنکه از تعریف نقش شکل بگیرد، از موقعیتی که در آن قرار داریم تأثیر می‌پذیرد.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>اقسام تعریف</title><link>/notes/kinds-of-definition/</link><pubDate>Mon, 05 Jan 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/kinds-of-definition/</guid><description>&lt;p&gt;در جامعه نرم افزاری تعریف هایی که ارائه می گردد اکثرا بر پایه مصداق است و مصداق ها در مرزهای فنی و راه کارها بیان می شود که این خود باعث کج فهمی در بسیاری از تعاریف شده است . ما به صورت کلی اقسام تعریف داریم . مورد اول تعریف لغوی است که شما می توانید در کتاب های لغت نامه به آنها برسید در این مدل معنای لغوی یک مفهوم از طریق مترادف ها یا سبک شکل گیری لغات بیان می گردد .&lt;/p&gt;</description></item><item><title>از کجا بفهمیم که درست فهمیده‌ایم؟</title><link>/notes/how-do-we-know-we-understood/</link><pubDate>Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/how-do-we-know-we-understood/</guid><description>&lt;p&gt;از کجا بفهمیم که موردی را درست متوجه شده ایم، درست یا نادرست را چه کسی تعیین می کند ؟ آیا فهمیدن هم مانند فکر کردن نیاز به چارچوب خاصی دارد ؟ چه گارانتی وجود دارد شما همان برداشت من را از یک موضوع داشته باشید ؟ آیا تلاش برای انتقال معنا و فهم جزئی از وطایف ما هست ؟ مغز ما در طول زمان چه فرآیندی را طی می کند که احساس می کنیم مسائل مرتبط با حرفه خود را بهتر می فهمیم ؟ آیا این توانمندی قابل انتقال به غیر هست ؟ آیا می توان طول این فرآیند را کاهش داد ؟ ادعا، قضاوت، مفروض، شواهد، منابع، علیت، منطق، استدلال ابزارهای انسانی هستند که روح آن در ابزارهای فیزیکی و ترسیمی ما تجلی پیدا می کند. آیا این ابزارها قابلیت ارتقا و رشد دارند ؟ قطعا این قابلیت وجود دارد، پس مشکل کجاست ؟ مشکل این است که ما بیشتر درگیر انعکاس ها هستیم و بدون نگاه به مسیر به نتیجه می اندیشیم .&lt;/p&gt;</description></item><item><title>چرا با کپی usecase ها و استراتژی های توسعه سیستم دیگران موافق نیستم</title><link>/notes/why-not-copy-others-use-cases/</link><pubDate>Sun, 21 Dec 2025 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/why-not-copy-others-use-cases/</guid><description>&lt;p&gt;هر آنچه که بر مبنای تفکر ایجاد می گردد دارای موئلفه هایی است . فردی که یک Artifact تولید می نماید باید بتواند مبنای فکری تولید آن را تجزیه کرده و موئلفه های آن را بر اساس معیارهای کیفی بررسی نماید . حال این موئلفه ها را از کجا پیدا کنیم ؟ همانطوری که همواره اشاره کرده ام شغل ما در مجموعه ای از مدل های فکری احاطه شده است . پس اگر در این میان جستجو کنیم تفکر انتقادی موئلفه های خوبی برای این معیارها ذکر کرده است . مواردی همچون :&lt;/p&gt;</description></item><item><title>وقتی تیم کار می‌کند، اما تصمیم‌ها جلو نمی‌رود !</title><link>/notes/when-the-team-works-but-decisions-stall/</link><pubDate>Wed, 17 Dec 2025 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/when-the-team-works-but-decisions-stall/</guid><description>&lt;p&gt;به‌عنوان ناظر یک پروژه که سه ماه از شروع آن گذشته بود، شاهد فعالیت‌های مستمر پیمانکار بودم:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;جلسات منظم&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;خروجی‌های پی‌درپی در Figma (با تمرکز بر زاویه دید عینی !)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;بحث‌های مفصل با بهره‌بردار&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;اصلاح و بازبینی‌های مداوم&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;اما از بیرون که نگاه می‌کردم:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;تصمیم‌های اصلی هنوز گرفته نشده بودند&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;دامنه مسئله برای پیمانکار شفاف نبود&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;هر نسخه جدید، سؤال‌های جدیدی تولید می‌کرد&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;پیمانکار مرتب تأکید می‌کرد که &amp;ldquo;هر artifact ای که لازم باشد تولید می‌کنیم.&amp;rdquo; ولی مشگل در این خواسته نبود . &amp;ldquo;مسئله تلاش برای فهم سیستم آن‌طور که باید باشد است !&amp;rdquo; ، ولی پیمانکار سیستم آن‌طور که فکر می‌کرد هست، دیده بود.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>نام‌گذاری، تجربه و ابهام معنا</title><link>/notes/naming-experience-and-ambiguity/</link><pubDate>Sun, 07 Dec 2025 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/naming-experience-and-ambiguity/</guid><description>&lt;p&gt;مسیری که از آن به نام گذاری چیزها می پردازیم از فرآیندهایی که از طریق آنها به تفکر، شناسایی و دسته بندی و در مجموع به درک می رسیم، جدایی ناپذیرند. دلایل اصلی عدم استقلال معنای واژه ها در پیوندی مستحکم با تجربه انسان است . دسته بندی های زبانی بسیارمنعطف با دسته‌ بندی‌های تجربه ما هستند. زبان این امکان را به ما می‌دهد تا به هر تجربه ممکن، معنایی تازه بدهیم و مرزهای آنچه را که قابل بیان است به طور پیوسته گسترش دهیم. در زبان نظم و تغییر دو نیرو هستندکه به یکدیگر وابسته اند . ویژگی عدم قطعیت در کلمات به آنها اجازه می دهد که در هر موقعیت، معنایی مناسب به خود بگیرند. پتانسیل ساختاری زبان به همراه عدم قطعیت موجب &amp;ldquo;مبهم&amp;rdquo; بودن علائم می گردد. این حالت ناشی از فاصله میان ساختار گسسته زبان و ماهیت پیوسته تجربه انسانی است . حال سوال این است که در میانه حفره های این تجربه پیوسته و عدم حضور ساختارهای زبانی از پیش تعریف شده در آنها، چگونه با ابهام کنار بیاییم ؟ از طرفی این ابهام در معنا ناشی از این واقعیت است که خود معنا پدیده ای پیچیده است که ابعاد مختلفی دارد و به سختی می توان آن را به یک موئلفه واحد تقلیل داد . با در نظر گرفتن تفاوت هایی که در علوم مختلف برسر نوع نگاه به معناشناسی وجود دارد می توان سه رویکرد اساسی در تعریف معنا را مشخص کرد :&lt;/p&gt;</description></item><item><title>فراگیری یا یادگیری</title><link>/notes/acquisition-versus-learning/</link><pubDate>Mon, 03 Nov 2025 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/notes/acquisition-versus-learning/</guid><description>&lt;p&gt;همه ما در دوران کودکی زبان را از طریق &amp;ldquo;فراگیری&amp;rdquo; می آموزیم، هیچ مادری به فرزندش زبان را از طریق قواعد دستور زبان یاد نمی دهد . بالعکس در هنگامی که قصد یادگیری یک زبان دوم را داریم مسیر ما &amp;ldquo;یادگیری&amp;rdquo; است . اینکه بدنبال این هستیم که فرزندمان در مدرسه خوب درس بخواند خیلی از اوقات بخاطر فضای &amp;ldquo;فراگیری&amp;rdquo; است که در آن قرار می گیرد. مهندسی که در دانشگاه برتر درس خوانده احتمال اینکه در موقعیت &amp;ldquo;فراگیری&amp;rdquo; با استخدام در یک شرکت پیش رو قرار بگیرد بیشتر است . ولی اکثریت جامعه از این شرایط بی بهره هستند. خیلی از اوقات افراد به شما می گویند که در مسیر یادگیری برنامه نویسی خودت تلاش کن و جلو برو . این شرایط برای همگی یکسان نیست و لزوما جواب نمی دهد. از طرفی بسیاری از افراد باهوشی که شرایط فراگیری برای آنها مهیا بوده لزوما افراد مناسبی برای آموزش به شما نیستند. مسیر یادگیری متفاوت است، کافی است برخی از کلاس های اساتید استنفورد را نگاه کنید خواهید دید که مسیر یادگیری خیلی از مسائلی که شاید برای شما ساده بنظر می رسد بسیار متفاوت است . اگر بخواهیم از دوگانه عدم تجربه و امکان استخدام بیرون بیائیم . باید چرخه های یادگیری اصولی تدوین گردد تا امکان کار و درآمد برای قشر بیشتری از جامعه مهیا گردد . به نوعی می توان گفت که بسیاری از مشکلات ما به عنوان قشر میانه از نظر هوشی، ریشه در آموزش و یادگیری دارد و خودخوانی لزوما ما را به سرمنزل مقصود نخواهد رساند. برای تست این مطلب سعی کنید زبان مادری خود را به کسی که زبان مادری متفاوتی دارد آموزش دهید .&lt;/p&gt;</description></item><item><title>دربارهٔ من</title><link>/about/</link><pubDate>Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000</pubDate><guid>/about/</guid><description/></item></channel></rss>